Historia TOZ
Ponad 160 lat działalności na rzecz zwierząt – od 1864 roku do dziś
160 lat troski o zwierzęta
Jesteśmy jedną z najstarszych organizacji ochrony zwierząt na świecie. Nasza historia to opowieść o determinacji, miłości do zwierząt i nieustannej walce o ich prawa –
przez czas zaborów, wojen, PRL-u, aż po dzień dzisiejszy.
Założenie Organizacji
1 listopada 1864 r.
Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce zostało założone 1 listopada 1864 roku – po upadku powstania styczniowego. Była to druga na świecie tego typu organizacja – po powstałym kilka lat wcześniej Brytyjskim Królewskim Towarzystwie – i pierwsze w Polsce stowarzyszenie społeczne działające w sposób ciągły i zorganizowany.
Jednym z założycieli Towarzystwa był Adolf Dygasiński. Z organizacją współpracowali również:
- Aleksander Świętochowski
- Bolesław Prus
- Henryk Sienkiewicz
- Stefan Żeromski
Założenie Organizacji
1 listopada 1864 r.
Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce zostało założone 1 listopada 1864 roku – po upadku powstania styczniowego. Była to druga na świecie tego typu organizacja – po powstałym kilka lat wcześniej Brytyjskim Królewskim Towarzystwie – i pierwsze w Polsce stowarzyszenie społeczne działające w sposób ciągły i zorganizowany.
Jednym z założycieli Towarzystwa był Adolf Dygasiński. Z organizacją współpracowali również:
- Aleksander Świętochowski
- Bolesław Prus
- Henryk Sienkiewicz
- Stefan Żeromski
Początki działalności
Rozwój i trudne czasy
Towarzystwo na początku działało przede wszystkim na terenie Warszawy, ale wkrótce powstały oddziały w innych miastach: Płocku, Włocławku, Radomiu i Częstochowie. W 1875 r. zorganizowano oddziały na terenie zaboru austriackiego.
W 1895 r. Warszawskie Towarzystwo zostało podporządkowane rosyjskiej organizacji ochrony zwierząt z siedzibą w Petersburgu, lecz w 1905 roku uniezależniło się – przetrwało 50 lat niewoli. W czasie I wojny światowej nie mogło prowadzić zorganizowanej działalności, lecz pomoc i opieka nad zwierzętami nadal prowadzona była siłami społecznymi.
Początki działalności
Rozwój i trudne czasy
Towarzystwo na początku działało przede wszystkim na terenie Warszawy, ale wkrótce powstały oddziały w innych miastach: Płocku, Włocławku, Radomiu i Częstochowie. W 1875 r. zorganizowano oddziały na terenie zaboru austriackiego.
W 1895 r. Warszawskie Towarzystwo zostało podporządkowane rosyjskiej organizacji ochrony zwierząt z siedzibą w Petersburgu, lecz w 1905 roku uniezależniło się – przetrwało 50 lat niewoli. W czasie I wojny światowej nie mogło prowadzić zorganizowanej działalności, lecz pomoc i opieka nad zwierzętami nadal prowadzona była siłami społecznymi.
Zjednoczenie po odzyskaniu niepodległości
Formalna rejestracja w Polsce odrodzonej
Po odzyskaniu niepodległości nastąpiło zjednoczenie wszystkich ugrupowań z poszczególnych zaborów i w 1920 roku formalnie zarejestrowano Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce, obejmujące swym zasięgiem teren całego kraju.
W 1925 roku powstała Polska Liga Ochrony Zwierząt, działająca równolegle. Po 11 latach – w 1936 r. – nastąpiło połączenie obu organizacji pod nazwą: Zjednoczenie Towarzystw Opieki nad Zwierzętami Rzeczpospolitej Polskiej, posiadające 115 oddziałów terenowych.
W 1927 r. działacze TOZ opracowali projekt ustawy o ochronie zwierząt, który stał się podstawą do wydanego w 1928 r. rozporządzenia Prezydenta RP – jednego z pierwszych tego typu przepisów na świecie.
Zjednoczenie po odzyskaniu niepodległości
Formalna rejestracja w Polsce odrodzonej
Po odzyskaniu niepodległości nastąpiło zjednoczenie wszystkich ugrupowań z poszczególnych zaborów i w 1920 roku formalnie zarejestrowano Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce, obejmujące swym zasięgiem teren całego kraju.
W 1925 roku powstała Polska Liga Ochrony Zwierząt, działająca równolegle. Po 11 latach – w 1936 r. – nastąpiło połączenie obu organizacji pod nazwą: Zjednoczenie Towarzystw Opieki nad Zwierzętami Rzeczpospolitej Polskiej, posiadające 115 oddziałów terenowych.
W 1927 r. działacze TOZ opracowali projekt ustawy o ochronie zwierząt, który stał się podstawą do wydanego w 1928 r. rozporządzenia Prezydenta RP – jednego z pierwszych tego typu przepisów na świecie.
Działalność podczas II wojny światowej
Konspiracja i przetrwanie
W 1939 roku TOZ miał już 45 tysięcy członków i 125 oddziałów terenowych. Od 1925 roku ukazywał się miesięcznik „Świat Zwierząt".
We wrześniu 1939 roku pocisk uszkodził siedzibę Zarządu Głównego, niszcząc dokumenty i wyposażenie. Pomimo tego, działające w konspiracji Towarzystwo zdobyło nowy lokal – jego działalność ograniczyła się do ratowania bezdomnych psów i kotów oraz pomocy przeciążonym koniom. Pracę tę wykonywało 37 inspektorów społecznych. W czasie powstania warszawskiego uległ zniszczeniu kolejny lokal TOZ.
Działalność podczas II wojny światowej
Konspiracja i przetrwanie
W 1939 roku TOZ miał już 45 tysięcy członków i 125 oddziałów terenowych. Od 1925 roku ukazywał się miesięcznik „Świat Zwierząt".
We wrześniu 1939 roku pocisk uszkodził siedzibę Zarządu Głównego, niszcząc dokumenty i wyposażenie. Pomimo tego, działające w konspiracji Towarzystwo zdobyło nowy lokal – jego działalność ograniczyła się do ratowania bezdomnych psów i kotów oraz pomocy przeciążonym koniom. Pracę tę wykonywało 37 inspektorów społecznych. W czasie powstania warszawskiego uległ zniszczeniu kolejny lokal TOZ.
Działalność powojenna i odbudowa
Odrodzenie i nowe wyzwania
Zaraz po wyzwoleniu Tadeusz Matecki zorganizował nowy lokal. Już w 1946 roku wybrano władze naczelne TOZ. Towarzystwo zaczęło działalność od zapewnienia sobie funduszy, prowadząc działalność gospodarczą – produkcję i rozpowszechnianie sprzętu do humanitarnego uboju zwierząt rzeźnych.
W 1951 roku działalność TOZ doprowadziła do wprowadzenia obowiązkowych szczepień psów przeciwko wściekliźnie. W tym samym roku władze PRL przerwały działalność Towarzystwa – dopiero w 1957 roku Urząd Spraw Wewnętrznych w Warszawie zarejestrował statut i działalność Towarzystwa trwa do dnia dzisiejszego.
Największym osiągnięciem TOZ było doprowadzenie do uchwalenia Ustawy o Ochronie Zwierząt w dniu 21 sierpnia 1997 roku.
Działalność powojenna i odbudowa
Odrodzenie i nowe wyzwania
Zaraz po wyzwoleniu Tadeusz Matecki zorganizował nowy lokal. Już w 1946 roku wybrano władze naczelne TOZ. Towarzystwo zaczęło działalność od zapewnienia sobie funduszy, prowadząc działalność gospodarczą – produkcję i rozpowszechnianie sprzętu do humanitarnego uboju zwierząt rzeźnych.
W 1951 roku działalność TOZ doprowadziła do wprowadzenia obowiązkowych szczepień psów przeciwko wściekliźnie. W tym samym roku władze PRL przerwały działalność Towarzystwa – dopiero w 1957 roku Urząd Spraw Wewnętrznych w Warszawie zarejestrował statut i działalność Towarzystwa trwa do dnia dzisiejszego.
Największym osiągnięciem TOZ było doprowadzenie do uchwalenia Ustawy o Ochronie Zwierząt w dniu 21 sierpnia 1997 roku.
Obecna działalność
Nowoczesna organizacja z ponad 160-letnią tradycją
TOZ wdraża organizację pracy opartą na współczesnych osiągnięciach marketingu i zarządzania. Przykładem jest szeroka współpraca ze Światowym Towarzystwem Opieki nad Zwierzętami (WSPA) oraz Królewskim Towarzystwem Zapobiegania Okrucieństwu wobec Zwierząt (RSPCA).
Towarzystwo realizuje cele statutowe: działanie na rzecz humanitarnego traktowania zwierząt, kształtowanie właściwego stosunku do zwierząt, ochronę środowiska. TOZ prowadzi schroniska dla bezdomnych zwierząt na terenie całego kraju, a Zarząd Główny nadzoruje bezpośrednio schronisko w Celestynowie.
Obecna działalność
Nowoczesna organizacja z ponad 160-letnią tradycją
TOZ wdraża organizację pracy opartą na współczesnych osiągnięciach marketingu i zarządzania. Przykładem jest szeroka współpraca ze Światowym Towarzystwem Opieki nad Zwierzętami (WSPA) oraz Królewskim Towarzystwem Zapobiegania Okrucieństwu wobec Zwierząt (RSPCA).
Towarzystwo realizuje cele statutowe: działanie na rzecz humanitarnego traktowania zwierząt, kształtowanie właściwego stosunku do zwierząt, ochronę środowiska. TOZ prowadzi schroniska dla bezdomnych zwierząt na terenie całego kraju, a Zarząd Główny nadzoruje bezpośrednio schronisko w Celestynowie.
Dołącz do ponad 160-letniej misji
Każdy z nas może być częścią tej historii. Wolontariat, darowizna, adopcja – wybierz swoją formę wsparcia i pomagaj zwierzętom razem z TOZ.